علي الأحمدي الميانجي

33

مالكيت خصوصى در اسلام (فارسى)

آيات ارث اينك توجه شما را به آيات وارده در اين باب جلب مىنمايد : 1 - « لِلرِّجالِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ وَ لِلنِّساءِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ مِمَّا قَلَّ مِنْهُ أَوْ كَثُرَ نَصِيباً مَفْرُوضاً وَ إِذا حَضَرَ الْقِسْمَةَ أُولُوا الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينُ فَارْزُقُوهُمْ مِنْهُ وَ قُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفاً » . « 1 » ترجمه : براى مردها سهمى است از آنچه كه پدر و مادر و خويشان به ارث گذاشته‌اند و براى زنان سهمى است از آنچه پدر و مادر و خويشان به ارث گذاشته‌اند ، كم باشد يا زياد ( اين سهم الارث ) از جانب خدا سهم تعيين‌شده‌اى است و هرگاه خويشان ميت و يتيمان و مساكين ( كه ارث نمىبرند ) در وقت تقسيم مال الارث حاضر شدند از آن مال چيزى به آنها بدهيد و با آنها به نرمى سخن بگوئيد ( تندى و خشونت نكنيد ) . وجه استدلال : در اين آيهء شريفه « لام » در « لِلرِّجالِ » و « لِلنِّساءِ » دلالت بر مالكيت دارد و از جمله : « مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ » استفاده مىشود كه مورث‌ها مالك بوده‌اند . و باز جملهء : « مِمَّا قَلَّ مِنْهُ أَوْ كَثُرَ » دلالت صريح دارد كه بسا ممكن است مال ميت زياد باشد و براى زيادى هم از جهت مقدار حدى تعيين نكرده است . 2 - « يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ فَإِنْ كُنَّ نِساءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثا ما تَرَكَ وَ إِنْ كانَتْ واحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ وَ لِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ واحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِنْ كانَ لَهُ وَلَدٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلَدٌ وَ وَرِثَهُ أَبَواهُ فَلِأُمِّهِ الثُّلُثُ فَإِنْ كانَ لَهُ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ السُّدُسُ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِي بِها أَوْ دَيْنٍ آباؤُكُمْ وَ أَبْناؤُكُمْ لا تَدْرُونَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعاً فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيماً حَكِيماً » . « 2 » ترجمه : خدا به شما سفارش مىكند دربارهء فرزندانتان ( از جهت سهم الارث ) ، سهم هر پسرى برابر سهم دو دختر است و اگر فرزندانتان همه دختر و بيش از دو نفر باشند ، پس دو سوم ( 23 ) ( تركه ) مال آنها مىباشد و اگر فرزند ( شما ) يك نفر دختر باشد ، نصف مال را مىبرد و پدر و مادر يك ششم ( 16 ) را مىبرند ، در صورتى كه ميت فرزند داشته باشد ، و اگر فرزندى نداشته باشد ، مادر ، يك سوم ( 13 ) ( تركه ) را مىبرد و اگر ميت برادرانى دارد پس مادر ، يك ششم را مىبرد و اين ( سهم‌ها همه ) پس از انجام وصيت است كه ميت بدان وصيت كرده است و يا دينى است كه بر ذمه داشته است نمىدانيد كه كدامين آنان براى شما به نفع نزديكترند ( اين سهم‌ها را خدا تعيين

--> ( 1 ) - سورهء نساء ، آيهء 7 - 8 ( 2 ) - سورهء نساء ، آيهء 10 .